30.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (6362 sayılı SPKn.) yatırım hizmet ve faaliyetlerinin kurumsal bir yapıda, geniş bir perspektifte sunulmasına yönelik olarak, yatırım hizmetlerine ve bu hizmetleri sunacak kuruluşlara yeni bir bakış açısı getirmiştir.

6362 sayılı SPKn.’nda yer alan hükümler çerçevesinde hem Avrupa Birliği mevzuatına uyum, hem de uygulamada karşılaşılan problemlerin giderilerek piyasaların şeffaf, etkin, güvenilir ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin sağlanması amaçlarına yönelik olarak, III-37.1 sayılı Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliği tamamlamak üzere III-39.1 sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ hazırlanmış ve bu Tebliğ ile yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile yan hizmetleri sunacak aracı kurumların kuruluşu, yatırım kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve faaliyetleri sırasında uyacakları ilke ve esaslar belirlenmiştir.

İlk defa 15.05.2013 tarihinde Kurulumuz internet sitesinde kamuoyu görüşüne açılan taslak metne ilişkin olarak taslağın geneline veya tek tek maddeleri ile ilgili 509 adet görüş Kurulumuza iletilmiştir. İletilen görüşler, düzenlemelerin fayda, etkinlik ve uygulanabilirliğinin azami düzeye çıkarılabilmesini teminen tek tek değerlendirmeye alınmış, Kurulumuzca son şekli verilen III-39.1 sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ” 17.12.2013 tarih ve 28854 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Söz konusu Tebliğin yürürlük tarihi III.37.1 sayılı Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ ile uyumlu olarak 1/7/2014 olarak belirlenmiştir. 

Yeni düzenlemeler kapsamında,
  • Piyasada güven ortamının güçlenmesi ve yatırımcının korunmasını teminen yatırım kuruluşlarının çıkar çatışması politikası oluşturması zorunlu tutulmuştur.
  • Aracı kurumların tek ortaklı olarak kurulmasına izin verilmekle birlikte yönetim kurulunun en az üç üyeden oluşması öngörülmüştür. Ayrıca yatırım kuruluşu personelinin mevzuat kapsamında görev tanımları yapılmış ve ihtisas personeli olarak istihdam edilenlerin belirlenen unvanları kullanmaları zorunlu hale getirilmiştir.
  • Sermaye piyasalarında son zamanlarda artan hizmet ve ürün çeşitliliği göz önüne alınarak müşterilere yapılması gereken risk bildirimlerinin sermaye piyasası aracının ve ilgili piyasanın nitelikleri göz önüne alınarak asgari şartları Tebliğ ile belirlenmek üzere yatırım kuruluşunun kendisi tarafından hazırlanması gerektiği hükme bağlanmıştır. 
  • Yatırım kuruluşları için “müşteri” tanımı yapılmış ve yatırım kuruluşlarına müşterilerini profesyonel ya da genel müşteri olarak sınıflandırma zorunluluğu getirilmiştir. Yapılan müşteri sınıflandırmasına paralel olarak, yatırım kuruluşu tarafından pazarlanan ya da müşteri tarafından talep edilen ürün ya da hizmetin müşteriye uygunluğunun ve müşterilerin söz konusu ürün veya hizmetin taşıdığı riskleri anlayabilecek bilgi ve tecrübeye sahip olup olmadıklarının tespit edilmesini teminen, genel müşterilere uygunluk testi yapma zorunluluğu getirilmiştir. Bu suretle yatırım kuruluşlarının müşteriye pazarladıkları ürün ya da hizmetin müşterinin ihtiyaçlarına ve bilgi düzeyine uygunluğunu göz önüne alarak faaliyet göstermeleri hedeflenmiştir.
  • Sermaye piyasası mevzuatı dışında kalan diğer düzenlemelerden kaynaklanan zorunluluklar haricinde yatırım kuruluşlarının her türlü faaliyet iznine ilişkin tescil zorunluluğu kaldırılmıştır.
  • Kurulca izin verilen her faaliyet için ayrı ayrı yetki belgesi verilmesi uygulaması değiştirilerek, yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinde bulunmak üzere Kurulca izin verilenlere, icra edebilecekleri yatırım hizmetleri ve faaliyetlerini gösteren tek bir yetki belgesi verilmesi öngörülmüştür.
  • Aracı kurumların merkez dışı örgütleri şube ve irtibat bürosu olarak belirlenmiş olup, acentelik sistemi kaldırılmıştır.
  • Aracı kurumların yatırım hizmet ve faaliyetleri ile yan hizmetlerin yürütülmesi sırasında, belirli koşullar çerçevesinde başka bir hizmet sağlayıcı kuruluştan hizmet almalarına ilişkin esaslar belirlenmiştir.
  • Aracı kurumların yapamayacakları iş ve işlemler gözden geçirilerek aracı kurumların faaliyetlerinin genişlemesine yönelik mevzuattan kaynaklanan engeller kaldırılmıştır. Bu kapsamda, aracı kurumların tezgâh üstü türev araçlar da dâhil her türlü sermaye piyasası aracını ihraç etmelerinin veya bu işlemleri karşı taraf olarak gerçekleştirmelerinin önü açılmıştır. 
  • Aracı kurumların yatıracakları teminatların izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin esaslar düzenlenmiş olup, esas olarak, faaliyette olan aracı kurumlardan sürekli olarak teminat talep edilmesine dair uygulamaya son verilmiştir.
Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

Tebliğ metni için tıklayınız.