6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn., Kanun) 77 nci maddesi, merkezi takas kuruluşlarının kurulması ve faaliyetlerine ilişkin esasları düzenlemektedir. Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında merkezi takas kuruluşlarının üyelik, teminat, takas esasları, disiplin, sermaye, gelir ve diğer konularındaki düzenlemelerin Sermaye Piyasası Kurulu veya Sermaye Piyasası Kurulu tarafından uygun görülmesi halinde ilgili merkezi takas kuruluşları tarafından hazırlanan ve Kurulca onaylanan yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Kanun’da İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Takas ve Saklama Bankası A.Ş.’nin (yeni adıyla İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. - Takasbank) yürütmekte olduğu sermaye piyasası faaliyetleri ile ilgili iş ve işlemleri, merkezi takas kuruluşu sıfatıyla yürütmeye devam edeceği düzenlenmiştir.

SPKn’nun 77 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususlara ilişkin olarak merkezi takas kuruluşları ve takas işlemlerine ilişkin genel ilke ve esaslar “Merkezi Takas Kuruluşlarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Genel Yönetmelik” (Genel Yönetmelik) ile düzenlenmiş olup, söz konusu Genel Yönetmelik 30.05.2013 tarih ve 28662 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Kanun ve Genel Yönetmelik çerçevesinde hazırlanan “İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. Merkezi Takas Yönetmeliği” 18.07.2013 tarih ve 28711 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmelik Takasbank’ın mevcut durumda takas hizmeti sunduğu farklı piyasaların özelliklerini dikkate alarak teknik düzeyde ayrıntılı düzenlemeler içermektedir.

Yönetmelik ile takas hizmeti sunulan piyasalardaki temel takas prensip ve uygulama unsurları düzenleme zeminine kavuşturulmaktadır. Takas hizmeti sunulan tüm piyasalar için geçerli olan ve uluslararası düzenlemeler ile de desteklenen netleştirme, teslim karşılığı ödeme, mahsup gibi takas prensipleri, uluslararası standartlar dikkate alınarak, mevzuat içine alınmaktadır. Benzer şekilde, takas sistemi ve işlemlerinin kesintisiz ve etkin bir şekilde devamının sağlanmasını, yükümlülüklerin yerine getirilmesinin temini için takas hizmeti sunulan piyasalarda Takasbank tarafından alınan işlem teminatlarına ilişkin ilke ve esaslar belirlenmektedir.

Takasbank’ın İstanbul Finans Merkezi Projesi çerçevesinde piyasalarda merkezi karşı taraf rolünü üstlenmesine ilişkin proje de dikkate alınarak, merkezi karşı taraf olunan piyasalarda uyulacak kurallar belirlenmektedir.

Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde Piyasa Yönergeleri hazırlanacak, ilgili Piyasa Yönergeleri yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemeler uygulanmaya devam edecektir.

Kamuoyunun bilgisine sunulur.