Merkezi Takas Kuruluşlarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Genel Yönetmelik Basın Duyurusu
 

6/12/2012 tarih ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn) Merkezi Takas Kuruluşları başlıklı 77 nci maddesinin birinci fıkrasında Merkezî Takas Kuruluşlarının (MTK) sermayesine, Kanun kapsamındaki faaliyetleri ile faaliyetlerinin geçici ve sürekli durdurulmasına, denetimine, gözetimine, finansal raporlama standartlarına, finansal tablolarının bağımsız denetimine ve diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliğine ilişkin usul ve esasların Kurul tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Yine aynı maddenin ikinci fıkrasında MTK’lara üyelik, teminat, takas esasları, disiplin, sermaye, gelir ve diğer konulardaki düzenlemelerin Kurulca belirlenecek veya Kurulun uygun görmesi halinde ilgili takas merkezi tarafından hazırlanan ve Kurulca onaylanan yönetmelik ile belirleneceği ifade edilmiştir.

6362 sayılı SPKn öncesinde ülkemizde takas işlemlerine ilişkin temel düzenlemeler ve uygulamada kullanılan prosedürler daha çok borsalar ve İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.(Takasbank) tarafından yapılan genelge, uygulama esasları gibi düzenlemelerle belirlenmiştir. Takas sisteminin bilgi işlem teknolojisindeki gelişmelerden yoğun olarak etkilenmesi sonucu dinamik ve sürekli gelişen bir süreç olması sebebiyle bu yönde bir anlayış tercih edilmiştir. Öte yandan sistemin belirli bir olgunluğa erişmesi dolayısıyla, uygulamada şekillenen birçok hususun 6362 sayılı SPKn’da öngörüldüğü şekilde mevzuata geçirilmesi ve böylelikle uygulamalardaki belirliliğin sağlanması amaçlanmıştır.

30.05.2013 tarih ve 28662 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Merkezi Takas Kuruluşlarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Genel Yönetmelik” ile merkezi takas kuruluşlarının ve takas işlemlerinin genel çerçevesinin düzenlenmesi amaçlanmış olup, söz konusu Yönetmelikte SPKn’nun 77’nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususlara ilişkin detaylı düzenlemelere yer verilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında yer alan konuların uygulama ve operasyonla ilgili hususlar olmasından bahisle, bu konu hakkında ayrıntı hususların ilgili MTK  yönetmeliği iledüzenlenmesi öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinin yanı sıra, SPKn’nun Merkezi karşı taraf başlıklı 78 inci maddesinde MTK’ların merkezi karşı taraf hizmeti de verebileceği ve bu hizmete ilişkin Kurul’a sair yetkilerin verildiği düzenlenmiş olup, Yönetmeliğin Merkezi Karşı Taraf başlıklı bölümünde merkezi karşı taraf hizmetine ilişkin genel ilkeler belirlenmiştir. MTK’ların merkezi karşı taraf faaliyetlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemelerinönümüzdeki dönemdeçıkarılacak Merkezi Karşı Taraf Yönetmeliği’nde yapılması öngörülmüştür.

Yönetmelikte de SPKn’da öngörüldüğü üzere Takasbank’ın yürütmekte olduğu sermaye piyasası faaliyetleri ile ilgili iş ve işlemleri, herhangi bir izne ve yetkiye gerek olmaksızın MTK sıfatıyla yürütmeye devam edeceği düzenlenmiş, Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu Yönetmeliğe uyum sağlanması öngörülmüştür. Dolayısıyla ilk aşamada sistem mevcut yapısı ile işlemeye devam edecektir.

Kamuoyunun bilgisine sunulur.