26.04.2012 Tarih Ve 28275 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Menkul Kıymetler Borsalarına İlişkin Yönetmelikler Hakkında Basın Açıklaması

Ülkemizde menkul kıymetler borsaları, 3/10/1983 tarihli Menkul Kıymetler Borsaları Hakkında 91 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede (91 sayılı KHK) belirlenen esaslar çerçevesinde menkul kıymetlerin alım ve satımı, fiyatlarının tespit ve ilanı işleriyle yetkili olarak kurulan tüzel kişiliği haiz kamu kurumlarıdır. Bu borsaların kuruluş, yönetim, çalışma esasları ve denetlenmesi ile ilgili ana düzenlemelere 91 sayılı KHK’da yer verilmiş; bunlara ilişkin ayrıntılı konuların ise yine aynı KHK’de çıkarılma usul ve esasları belirtilmiş olan yönetmeliklerde belirlenmesi öngörülmüştür. Buna göre, 91 sayılı KHK’nın 4 üncü ve 10 uncu maddeleri uyarınca menkul kıymetler borsalarının üyelerine ve menkul kıymetlerin kotasyonuna ilişkin usul ve esasların SPK tarafından hazırlanarak ilgili Bakanın önerisi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelikte; 9 uncu maddesi uyarınca borsaların kuruluş ve organlarına ilişkin konuların ise SPK tarafından hazırlanarak ilgili Bakanın onayı ile yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenmesi hüküm altına alınmıştır.
Bu çerçevede, 91 sayılı KHK 6/10/1983 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmesinden sonra, buna dayanılarak 2/10/1984 tarihli ve 84/8581 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Menkul Kıymetler Borsalarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik” yürürlüğe konulmuş, ilgili Bakanlığın 19/10/1984 tarihli kararıyla İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) adıyla bir borsa kurulmuş ve bunu takiben de muhtelif tarihlerde Türkiye’nin tek menkul kıymetler borsası olan İMKB’ye ilişkin ikincil yönetmelikler çıkarılmıştır.
İMKB’nin faaliyetleri belirtilen bu mevzuat çerçevesinde yürütülürken, 2/11/2011 tarihli Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanan 662 sayılı KHK ile; 91 sayılı KHK’nın 6 ncı maddesinin başlığı “Borsa Başkanı ve Yönetim Kurulu” olarak değiştirilerek madde metni yeniden düzenlenmiş ve “Borsanın Kuruluş ve Organlarına İlişkin Yönetmelik” başlıklı 9 uncu maddesinde yapılan değişiklikle SPK tarafından hazırlanarak ilgili Bakanın onayı ile yürürlüğe giren yönetmelik kapsamına “Borsa Başkanı ve yönetim kurulu üyelerinin ücretleri, görev, yetki ve sorumlulukları” da dahil edilmiştir.
662 sayılı KHK ile 91 sayılı KHK’da yapılan bu önemli değişiklikler sonucunda, borsaların kuruluş, organları, yönetim kurulunun oluşumu ile bunların görev, yetki ve sorumluluklarının doğru bir yasal zeminde yeniden belirlenmesi gereği doğmuştur. Bu amaçla; 91 sayılı KHK’nın 4 üncü ve 10 uncu maddeleri uyarınca sadece borsa üyelerine ve borsada kotasyona ilişkin usul ve esasları düzenleyen “Menkul Kıymetler Borsalarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliği” yürürlükten kaldıran “Menkul Kıymetler Borsalarının Üyelerine ve Kotasyona İlişkin Yönetmelik” ile 91 sayılı KHK’nın 9 uncu maddesi uyarınca borsaların kuruluş ve organlarına ilişkin konuları düzenleyen “Menkul Kıymetler Borsalarının Kuruluş ve Organlarına İlişkin Yönetmelik” 26.04.2012 tarih ve 28275 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Yönetmeliklerle, ayrıca, geride kalan yaklaşık yirmi altı yıllık uygulama sürecinde borsaların organları, teşkilatı ve bunların yetki ve sorumluluklarının sınırlarına ilişkin olarak aksayan yönlerinin giderilmesi de amaçlanmış, borsa üyeliğine kabul edilecek kuruluşların, mevcut uygulamaya ve aracılık sektöründe yaşanan yapısal değişimlere uygun hale getirilmesi gereği de göz önüne alınmıştır. Yine özellikle son on yılda sermaye piyasaları, borsalarda işlem gören araç türleri, finansal tablo ve raporlama standartları,  bağımsız denetim ve kamuyu aydınlatma yükümlülüğü gibi kotasyon şartlarını doğrudan etkileyen konularda yaşanan önemli gelişmeler, ülkemizde sermaye piyasası kurumlarının işbirliğiyle başlatılan halka arz seferberliği ve borsalara ilişkin olarak İstanbul Finans Merkezi Eylem Planında belirtilen öncelikler dikkate alınarak, borsaların uluslararası alanda rekabet güçlerini artırmak; hızlı, etkin, etkili ve esnek yapıda çalışmalarını sağlamak üzere gerekli olan yasal alt yapının oluşturulması hedeflenmiştir.