Halka açık anonim ortaklıkların üçüncü şahısların borcunu temin amacıyla sözleşme yapmaları ya da rehin, kefalet ve ipotek vermeleri halka açık şirketlerin ciddi risklere maruz kalmalarına neden olmaktadır. Bu nedenle, halka açık anonim ortaklıkların malvarlıklarının ve pay sahiplerinin haklarının korunması ilkesinden hareketle konu hakkında düzenleme yapılması ihtiyacı doğmuş olup, Kurulumuzun 2009/40 sayılı Haftalık Bülteninde yayımlanan 09/09/2009 tarih ve 28/780 sayılı İlke Kararı alınmıştır.

Kurulumuzca, yatırım ortaklıkları ve finansal kuruluşlar dışında kalan borsa şirketlerinin,

i) kendi tüzel kişilikleri adına,
ii) mali tablolarını hazırlarken tam konsolidasyon kapsamına dahil ettikleri ortaklıklar lehine veya
iii) olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla 3. kişiler lehine

verdikleri teminat, rehin ve ipoteklere (TRİ) herhangi bir sınırlama getirilmeyerek, bu konu ile ilgili olarak bazı kamuyu aydınlatma standartları belirlenmiştir.

Bu çerçevede, borsa şirketlerine yatırım yapanların bilgilendirilmeleri amacıyla, bu hususa ilişkin olarak yeni mali tablo dipnot formatı oluşturulmuştur. 31/12/2009 tarihli mali tablolardan başlamak üzere, kamuya açıklanan tüm mali tablo dipnotlarında şirketlerin vermiş oldukları TRİ'lerin (kefaletler dâhil) ayrıntısı ve özkaynaklarına oranı hakkında bilgi verilecektir. Ayrıca söz konusu karar ile borsa şirketlerinin genel kurullarında, gündeme ayrı bir madde konulmak suretiyle, şirketin vermiş olduğu TRİ'ler hakkında ortaklarının bilgilendirilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Bu tür kamuya aydınlatma düzenlemeleri ile ortaklar şirketin vermiş olduğu TRİ'ler sebebiyle karşılaşacağı muhtemel yükümlülükler ve bu yükümlülükler sebebiyle elde etmiş olduğu gelir veya menfaatler hakkında bilgilendirilmiş olacaktır.

Borsa şirketleri Kurul karar tarihinden sonra, yukarıda belirtilen istisnalar hariç olmak üzere, 3. Kişiler lehine (grup şirketi, ana ortak veya herhangi bir gerçek veya tüzel kişi) TRİ veremeyeceklerdir. Borsa şirketlerinin Kurul karar tarihinden önce vermiş oldukları bu nitelikteki TRİ'lerin ise, mevcut büyüklükleri ve yaşanan küresel finansal krizin olumsuz etkileri dikkate alınarak, 2014 yılı sonuna kadar kademeli olarak azaltılarak sıfır düzeyine indirilmesi hususunda düzenleme yapılmıştır. Böylece şirketlere, söz konusu TRİ'leri tasfiye etmek için 5 yıllık bir geçiş süresi tanınmıştır.

Borsa şirketlerinin vermiş oldukları TRİ'lerle ilgili olarak Kurulumuzun Seri:VIII No:54 sayılı Özel Durumların Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği çerçevesinde gerekiyorsa özel durum açıklaması yapmaları kendi sorumluluklarındadır. Diğer bir ifade ile herhangi bir borsa şirketinin vermiş olduğu TRİ, şirketin faaliyetleri ve yatırımcıların yatırım kararlarını vermeleri açısından önemli bir işlem ise, verilen TRİ hakkında gerekli özel durum açıklamasının Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması zorunludur.

Ayrıca şirketlerin verebilecekleri TRİ'ler hakkında esas sözleşmelerinde Kurulumuz kararı çerçevesinde gerekli değişikliği yapmaları istenmektedir.

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.